सर्लाही :एउटै महाजन, २९९ ऋणी, मनपरी तमकसुक बनाएर पीडा दिँदै अशुली

  • प्रकाशित मितिः भदौ १५, २०७६
  • १६३ पटक पढिएको
  • मिथिला रत्न
alt

काठमाडौं, भदौ १५ गते ।

एकपटक ऋण दिए पनि पटक–पटक ऋण दिएको कागज गराउँदै ठगेको भन्दै सर्लाहीका विपन्न थारू र मधेसी समुदयाका करिब एक सय ५० जनाको समूह न्याय खोज्दै काठमाडौं आएको छ । सर्लाही मलंगवा–४ का श्यामकृष्ण साह कलवार (श्याम परदेशी)ले सुरुमा दिएको ऋणको ब्याज बुझाउन जाँदा उल्टै अर्कोपटक ऋण दिएको नक्कली कागज बनाएर ठगेको उनीहरूको आरोप छ । एउटै मान्छेको नाममा ऋण दिइएको कानुनी कागज गर्न नमिल्ने भएकाले परदेशीले आफ्ना परिवारका सदस्यका नाममा ऋणीहरूलाई सातवटासम्म कागज गराएको उनीहरूले बताए ।  यो खबर आजको नयाँ पत्रिकामा छापिएको छ ।

परदेशीका ऋणीहरूको समूहले राजनीतिक दलका नेता र मिडियामा पुगेर न्यायका लागि याचना गरेका छन् । शनिबार नयाँ पत्रिका दैनिकको कार्यालयमा आएको पीडित समूहले परदेशीको ठगी र अत्याचारमा स्थानीय प्रशासन र अदालतले समेत सहयोग पुर्‍याएको आरोप लगाए । कानुनले तोकेभन्दा १० गुणासम्म बढी ब्याज तिराउने गरी झुक्याएर फरक–फरक साहुको नाममा कागज गराएर परदेशीले पैसा असुल्दै आएको पीडितहरूको दाबी छ । उनीहरूका अनुसार ०७२ को नाकाबन्दीपछि परदेशीबाट ऋण लिएका दुई सय ९९ जना यसरी ठगिएका छन् । पीडितहरूका अनुसार परदेशीले जिल्ला अदालत सर्लाहीमा हालेको मुद्दाबाट १९ जनालाई कैद सुनाइएको छ । करिब ५० जनाको नाममा मुद्दा चलिरहेको छ । 

एक सातायता उनीहरूले नेकपाका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’, प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठ, महासचिव विष्णु पौडेलसहित शीर्ष नेता र सांसदहरूलाई भेटेर परदेशीलाई कानुनी कठघरामा उभ्याई आफूहरूलाई न्याय दिलाउन ध्यानाकर्षणसमेत गराएका छन् । करिब एक महिनाअघि नेकपाकै वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाललाई भेटेर उनीहरूले न्यायका लागि पहल गरिदिन ध्यानाकर्षण गराएका थिए । पछिल्लोपटक प्रवक्ता श्रेष्ठले पीडितहरूलाई न्याय दिलाउने अभियानको नेतृत्व लिएका छन् । 

ऋण लिएका दुई सय ९९ जनामध्ये एक सय ५० जनाको समूहले रुक्मिणी चौधरीको नेतृत्वमा ‘श्याम परदेशी पीडित संघर्ष समिति’को नाममा संगठित भएर आन्दोलन सुरु गरेको छ । उनीहरूले ११ भदौबाट काठमाडौंको माइतीघर मण्डलामा संघर्ष सुरु गरेका छन् । परदेशीबाट एक करोड नौ लाख ५१ हजार लिएकोमा एक सय ५० जनाको समूहले अहिलेसम्म एक करोड ४७ लाख चार हजार विभिन्न समयमा बुझाइसकेको दाबी गरेको छ । तर, परदेशीले भने सात करोडभन्दा माथि दाबी गर्दै ७० जनाभन्दा बढीलाई ठगीमा अदालतमा मुद्दा दायर गरेका छन् । तीमध्ये तीनजना जेलमा परिसकेको पीडितहरूको भनाइ छ । कतिपयको घरवासै उठ्नेगरी परदेशीले जग्गा हडपेको, गरगहनै लुटिएको, झुक्याएर कागज गराई पैसा नबुझाउने महिलामाथि हातपात गरेर बलात्कारको प्रयास गरेको उनीहरूको आरोप छ । 

पीडित समूहले छानबिन आयोग बनाई विषयको सत्यतथ्य छानिबन गर्न, परदेशीमाथि किर्ते जालसाजी, ठगीलगायतको मुद्दा चलाउने व्यवस्था गर्न माग गरेको छ । त्यस्तै, ऋण लगानीको यति ठूलो रकम तथा परदेशीसहित उनका आफन्तको स्वामित्वमा रहेको जायजेथा खोजबिन गरी सम्पत्ति शुद्धीकरण, अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगलगायतका निकायमार्फत कारबाही चलाउन पनि माग गरेको छ । 

‘ऋण तिर्न नसक्दा एकजनाले गरे आत्महत्या’ 
ऋण तिर्न नसक्दा लालबन्दी ३ सिसुवाकी दुर्गादेवी चौधरीले आत्महत्या गरेकी छिन् । श्याम परदेशीले ब्याजको स्याज जोडेर चर्को रकम लिने कागज बनाएपछि चौधरीले आत्महत्या गरेको संघर्ष समितिको दाबी छ । यस्तै लालबन्दी–७ कै राजवीर चौधरी र सावित्री कापर उच्च प्रेसरले मृत्यु भए पनि ऋणकै कारण मृत्यु भएको दाबी गरेका छन् ।

रक्सी, बियर, मासु खर्च कटाएर १० गुणासम्म ऋणको कागज गराइएको छ 
डाचाराज वाग्ले, 
नेकपा जिल्ला इन्चार्ज, सर्लाही 

श्याम परदेशीको बाबुको पाला– ०३५ सालदेखि नै उनीहरूले ऋण लगानी गर्दै आएका थिए । यो घटनाचाहिँ ०७२ पछिको हो । नाकाबन्दीका वेला वित्तीय संस्थाले ऋण लगानी गरेनन्, बैंकमै राखेको पैसा पनि चाहेजति निकाल्ने स्थिति बनेन । गाउँघरमा ऋणको चलन थियो, ऋण लिने मान्छेहरू परदेशीकहाँ ठोक्किए । यद्यपि, त्यसअघि पनि उनीबाट ऋण लिनेहरूको बिल्लीबाठ भएकै थियो । तर, ०७२ पछि ठूलो संख्या थपिएको मात्र हो । 

तराईमा एकको तीन अर्थात् एक लाख लिँदा तीन लाख रुपैयाँसम्म बुझाउने गरी ऋण तिर्नेगरी कागज गर्ने अझै चलन छ । चलनचल्तीको ब्याज लिने भन्ने, तर तलचाहिँ वास्तविक कारोबार एक लाख रुपैयाँ मात्र हो भनेर खुलाइन्छ । ऋण दिएदेखि कागज च्यातिदिने, तलमाथि गर्‍यो भने तल लेखेको कुरा राखेर अदालतमा मुद्दा दर्ता गर्ने गर्छ । तर, परदेशीले चाहिँ जतिसक्दो बढीभन्दा बढीको कागज गरे । बाठो व्यक्ति छ भने एक लाख लिएकोलाई १० हजार, अलि सोझो छ भने २३ हजारसम्म सेवाशुल्क लिने । त्यसबाट लेखनदास खर्च, रक्सी, मासु बियर खर्च कटाएर ऋण दिने, कागज १० गुणासम्मको गराउने । ब्याज तिर्न जाने परिवारको अर्को मान्छेलाई पनि कागज गराइएको छ, जबकि ऋणीलाई अदालतबाट पक्राउ पुर्जी जारी भएपछि मात्र थाहा भयो । 

कतिपयलाई ऋण बुझाउन जाँदा १२/१३ वर्षको महिला ल्याइदेउ, अनि म तिम्रो कागज च्यातिदिन्छु सम्म भनेको महिलाहरू यहीँ पनि हुनुहुन्छ । तीन/चार सय वर्षअघि सामन्तले गर्ने शोषण अहिले सर्लाहीमा भएको छ । उनले छोरा, श्रीमती, छोरी, ज्वाइँलगायत सातजनासम्म धनी खडा गरेर कागज गराएका छन् ।

बलात्कार प्रयासको अभियोगमा थुनिएका परदेशी, बयान परिवर्तन गराएर छुटे
कमल बुढाथोकी, पीडितका सहयोगी 
सर्लाहीका लालबन्दी, हरिपुर, ईश्वरपुर र कविलासीका विशेषतः थारू समुदायका विपन्नलाई परदेशीले ऋण दिएका छन् । थोरै ऋणीहरू रौतहट र महोत्तरीमा छन् । मासिक सयकडा पाँच, वार्षिक सयकडा ६० । ब्याज महिनाको १ गते बुझाउन नजाँदा लाखको एक हजार हर्जाना तिर्नुपर्ने । हाँस, लोकल कुखुरा, परेवा, चामल, तोरी कोसेली लिइएको छ । महिलाहरूमाथि हातपातको घटना भएको छ । 

फागुनतिरको घटना हो । १२–१३ वर्षको बालिकालाई बलात्कारको प्रयास गरेपछि अदालतमा मुद्दा चल्यो, परदेशी पुर्पक्षका लागि थुनामा परे । तर, ती बालिकाको आमालाई बोलाएर कागज च्यातिदिए, एक–डेढ लाख दिएपछि ती बालिकाले पनि बयान परिवर्तन गरिन्, त्यसपछि उनी अदालतबाट छुटे ।

१४ वर्षीय किशोरसँग २० लाखको तमसुक, अदालतबाट पुर्जी

विनादेवी चौधरी, 
लालबन्दी–५, सर्लाही

छोराबुहारी विदेश पठाउन पाँच लाख लिएको थिएँ । पटक–पटक गरेर नौ लाख पैसा तिरेँ । एकपटक उसले मेरो छोरी सीतामढी बस्छे, तिम्रो छोरा सामान पुर्‍याएर फर्किन्छ पठाइदेऊ भन्यो । मैले छोरा इन्डिया जाँदैन भनेँ । छिमेकी भाइले घर देखेको छ, सँगै लिएर जान्छ भनेपछि छोरा पनि जान तयार भयो । घरबाट १० बजे हिँडेको छोरो १२ बजे मलंगवाबाट फर्कियो । मलंगवामै तिम्रो ममीले ऋण लिएको छ भनेर कागजमा जबर्जस्ती हस्ताक्षर गर्न लगाइएछ । १४ वर्षको छोरो (ऋण लिँदाको उमेर)ले २० लाखको कागज गरेकाले अहिले उसलाई अदालतले पक्राउ पुर्जी काटेको छ । 

साढे २ लाखको ऋणमा ९० लाखको तमसुक : रिनादेवी साह, हरिपुर, सर्लाही

श्रीमान् विदेश जाँदा दुई लाख ९० हजार ऋण लिएको थिएँ । सुरुमै ३० हजार सेवा शुल्क काटेर दुई लाख ६० हजार दियो, हामीले साढे चार लाख ब्याजसहित बुझाइसक्यौँ । तर, ऋण लिएको कागज पनि दिइएन, पछि माग्न जाँदा महाजनले (श्याम परदेशी)ले १२ वर्षकी केटी नल्याए कागज दिन्नँ भन्यो । दिदी ब्याज बुझाउन जाँदा पाँच लाखको अर्को कागज पनि झुक्याएर बनाइएको रहेछ । श्रीमान्, दिदी, सासू र मसहित चारजनासँग ब्याज बुझाउन जाँदा सात तमसुक गराइएको रहेछ । अहिले एकमुष्ट ९० लाख तिनुपर्ने कागजबाट देखिएको छ । 

साढे चार लाख लिएको २४ लाखको कागज बनाइएको रहेछ : रुकमणि चौधरी
पहिलो ऋणी नै म हुँ । लालपुर्जा धितो राखेर पैसा लिन गएँ । उहाँले लालपुर्जा नलिएर कागज बनाएर खुरुक्क एक लाख रुपैयाँ दिनुभयो । त्यसमा सेवाशुल्क केही काट्नुभएन । मैले महिनामा पाँच हजारका दरले सबै तिरेँ । मेरो यही काठमाडौं थसीखेलमै सिलाइकटाईको पसल थियो । छोरालाई विदेश पठाउनुपर्ने भएकाले थप ऋण चाहिने भएपछि ६ लाख मागे । उहाँले बुढाबुढी नै आउनू भनेपछि गयौँ । तर, पहिलाको चुक्ता गरेपछि मात्रै दिने भनियो । हामीलाई पैसा चाहिएकाले जति छ दिनुस् भन्यौँ । उहाँले अहिले यति छ भनेर चार लाख ५० हजार दिनुभयो । त्यो पैसाको रक्सी मासु खान भनेर ४५ हजार सेवाशुल्क लिनुभयो । अहिले मेरो नाममा १२ लाख श्रीमान्को नाममा १२ लाख गरी २४ लाखको कागज बनाइएको रहेछ । 

मैले ‘अंकल त्यो एक लाखको कागज च्यात्नुभयो’ भन्दा च्यातिसकेँ भन्नुभयो । मैले उहाँलाई प्रत्येक महिना साढे २२ हजार रुपैयाँका दरले १० महिनासम्म बुझाएकी थिएँ । एक दिन साँझ महाजनले फोन गरेर पैसा माग्नुभयो ५० हजार रुपैयाँ दिएकी थिएँ । दोस्रो पटक पनि त्यसरी नै ५० हजार बुझाएँ । अति भएपछि महाजन हामीमाथि अन्याय भयो भनेर पटक–पटक भन्यौँ । तर, सुन्नुभएन । त्यो लेखेको कागज लगेर के गर्छौ भन्दै च्यात्न पनि मान्नु भएन । 

अदालतले उल्टै महाजनकै पक्षमा फैसला गर्‍यो  : फतिमा खातुन, लालबन्दी–१, सर्लाही
मैले एक लाख रुपैयाँ ऋण लिएँ । सेवाशुल्क भनेर २३ हजार काट्नुभयो । प्रत्येक महिना १० हजार रुपैयाँले सबै तिरेँ । महाजनले मेरो र छोराको नाममा चार लाखको कागज बनाउनुभएको छ । अदालतमा मुद्दा हालेँ । अदालतले उल्टै साहुको पक्षमा फौसला गर्‍यो ।

कतिको तमसुक बनाइयो, कति तिर्नुपर्ने हो अझै थाहा छैन
पारोदेवी चौधरी, लालबन्दी–४, सर्लाही 
मैले दुई लाख रुपैयाँ ऋण लिएँ । एक वर्षमा १० हजार रुपैयाँ तिरेँ । दोस्रोपटक ५० हजार, तेस्रोपटक दुई लाख, चौथोपटक एक लाख अन्तिममा २५ हजार रुपैयाँ तिरे । रुँदै … मेरो एक तोला सुनलगायत चाँदीका गरगहना पनि बुझाएँ । तीनवटा कागज बनाइएको रहेछ । कति पैसाको तमसुक बनाइयो, कति तिर्नुपर्ने हो अझै थाहा छैन ।

१२ जनाको नाममा एक करोडको कागज बनाइएछ 
सावित्री चौधरी, लालबन्दी–५, सर्लाही 

मेरो श्रीमान्ले सात लाख ऋण लिनुभएको थियो । परिवारका १२ जनाको नाममा एक करोडको कागज बनाइयो । 

बन्दुक देखाएपछि सहीछाप लगाइदिएँ 
सोन्फी चौधरी, लालबन्दी–४, सर्लाही
मैले श्याम परदेशीसँग ५० हजार रुपैयाँ लिएको थिएँ । ९० हजार तिरें । मेरो कागज च्यात्नुस् भनेको थिएँ । त्यो कागज सितामढी छोरीको घरमा छ, दुई–चार महिनापछि आउँछ भन्नुभयो । धेरै दिन धाएपछि घरमा बोलाउनुभयो । बसालेर चिया खुवाउनुभयो । लेखनदासले कागज तयार भयो भनेर महाजनलाई दियो । महाजनले यसमा सही गर्नुस् भन्नुभयो । मैले किन सही गर्ने भनेँ । दुई घन्टासम्म विवाद भो, बन्दुक देखाइयो, तानातान भयो । अन्त्यमा बाध्य भएर पाँच लाखको छाप लगाएर फर्किएँ । अहिले सुन्दै छु, अर्को १० लाखको कागज छ रे । त्यही नाममा अदालतबाट पक्राउ पुर्जी जारी भएकाले अहिले भागीभागी हिँडिरहेको छु । 

प्रतिक्रिया दिनुहोस

लकडाउन जेठ ३२ सम्म, सेना पनि परिचालन गर्ने

१७ जेठ, काठमाडौं । सरकारले कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) को संक्रमण फैलिन नदिन लकडाउनलाई ३२ जेठसम्म लम्ब्याउने निर्णय गरेको छ । शनिबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले लकडाउन लम्ब्याउने निर्णय गरेको हो । यद्यपि यो अवधिमा लकडाउनको मोडालिटी हेरफेर हुनसक्छ । विज्ञहरुसँग परामर्श गरेर मोडालिटी त

कोरोना संक्रमणबाट दैलेखमा एक जनाको मृत्यु

१७ जेठ, सुर्खेत । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) कारण दैलेखमा एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ । दुल्लुस्थित विद्युत कार्यालयको क्वारेन्टिनमा शनिबार बिहान मृत्यु भएका युवकको रिपोर्ट पोजेटिभ आएको हो । दुल्लु–११ का ३५ वर्षीय पुरुषको विहान निधन भएको थियो । दिउँसो उनको कोरोना

अल्पसंख्यकमाथिको दमनको लागि पाकिस्तानको नि

काठमाण्डौ : पाकिस्तानको मानव अधिकार आयोग (एचआरसीपी) ले बिहीबार पंजाब प्रान्तको बहावलपुर शहरमा हिन्दू र ईसाई समुदायका मानिसहरुको घर भत्काइएको घटनाको निन्दा गरेको छ। बहावलपुरको याजमानको हिन्दू र ईसाई समुदायका घरहरू ध्वस्त पारिएको छ भन्ने खबरले एचआरसीपी अत्यन्त गम्भीरताको साथ


Copyright © 2018 / 2020 - Mithilaratna.com All rights reserved